Euskararen Eguna 9/5/26 Día de Euskera



ORKOIENEN EUSKARA ARRISKUAN

Euskararen Eguna ospatzen ari gara gaur Orkoien, Oltza Zendea eta Etxauribarreko euskaldun

eta euskaltzaleok, urtez-urte egin izan dugun bezala euskara eta euskal kultura bizirik daudela

ospatzeko, euskaraz bizi nahi dugula aldarrikatzeko eta euskarak batzen gaituela erakusteko. Urte

luze hauetan denetarik bizi izan dugu Euskararen Egunean: eguzkia zein euria, beroa zein hotza...

eta, hala ere, gu hemen izan gara beti, dantzan, jolasean, hizketan, burugogor, gure hizkuntza eta

gure kultura ospatzen.

Aurten eguraldi petrala pairatzea egokitu zaigu. Ez hainbeste meteorologiaren aldetik, baizik eta

azken boladan gure herrian euskarak bizi duen egoeragatik. Ez dira bi urte igaro Orkoiengo

udalak hizkuntza-eskubideak murrizten dituen euskararen ordenantza berria onetsi zuenetik eta

ondorioak nabarmenak dira jada. Euskarak gero eta presentzia txikiagoa du gure herrian: udalak

sarritan gaztelania hutsean zabaltzen du informazioa; horren adibide dira udal aldizkaria eta sare

sozialak. Ia ez dago euskarazko kultura jarduerarik eta euskara zein euskal kultura, elkarteek

antolatutakoaz gain, jaietatik desagertu dira.

Urte eta erdi daramagu euskara teknikaririk gabe eta urte erdia baino gehiago euskara profila

duen berdintasun teknikaririk gabe, udaleko aginte taldeak ez baitu kontratazio berririk egin izan

nahi plantilla organiko berria onartu arte. Bada, onartu egin dute, euskararen ezagutza eskatzen

duten lanpostuak erdira murriztuz. D ereduko Auzalar ikastetxeko ikasle eta familiek ezin dute jaso

gizarte-bazterketa prebenitzeko eta hezkuntza-inklusioa sustatzeko beharrezkoa den arreta,

udalak kontratatutako eskola sustatzaileak ez baitu behar adinako euskara-mailarik.

Bizikidetzak ere okerrera egin du: aurtengo inauterietan, ekitaldiak gaztelaniaz eta euskaraz

egiteagatik, mehatxuak eta jazarpenak jasan genituen. Eta, tamalez, alkateak bizikidetzaren alde

egin beharrean, jarrera horiek justifikatu eta hauspotu besterik ez du egin.

Hasieran esan bezala, gaur badugu zer ospatu, baina baita zer salatu eta zer aldarrikatu ere.

Aldarrikatu euskara eta Orkoien bereizezinak direla; euskara gure nortasun konplexu eta anitzaren

zati garrantzitsu eta ukaezina dela. Ospatu, orain eta hemen egiten ari garen bezala, euskara bizi-

bizirik dagoela, ikastetxeetan, kalean, etxeetan eta jaietan. Salatu, baita -edo bereziki- gaur

bezalako ospakizunean ere, euskararen aurkako erasoak areagotu egin direla.

Ekaitz, euri eta hodei ilunen aurrean, Euskararen Egunean hainbestetan egin izan dugun bezala,

eraso hauen aurrean ez gaitezen etxean geratu: jantzi dezagun euskararen aterkia eta atera

gaitezen kalera, euskaraz biziz eta euskarari bizia emanez. Erakutsi dezagun, eguraldia eguraldi,

euskararen udaberria iritsi dela.

Amaitu nahiko genuke esanez Orkoienen bizi dugun egoera ez dela kasu isolatua. Orain arte

euskararen berreskurapenean emandako aurrerapausoak apalak izan dira eta kasu askotan, gure

herrian bezala, atzerapausoak ematen ari dira. Hori dela eta, euskararen aurkako oldarraldi honi

erantzun bateratua emateko, ekainaren 13an Iruñean ospatuko den Euskaltzaleon Martxan parte

hartzera gonbidatzen zaituztegu.


EL EUSKERA AMENAZADO EN ORKOIEN

Hoy estamos celebrando el Día del Euskera las y los euskaldunes y euskaltzales de Orkoien,

Cendea de Oltza y Valle de Etxauri, como venimos haciendo año tras año. Queremos celebrar

que el euskera y la cultura vasca siguen vivas, reivindicar que queremos vivir en euskera y

demostrar que el euskera, nuestra lengua, nos une. A lo largo de todos estos años hemos vivido

de todo en el Día del Euskera: sol y lluvia, calor y frío… y, aun así, aquí hemos estado siempre,

bailando, jugando, conversando, con determinación, celebrando nuestra lengua y nuestra cultura.

Este año nos ha tocado soportar un mal tiempo. No tanto en lo meteorológico, sino por la

situación que está viviendo el euskera en nuestro pueblo en los últimos tiempos. No han pasado

ni dos años desde que el Ayuntamiento de Orkoien aprobó una nueva ordenanza del euskera que

recorta los derechos lingüísticos, y sus consecuencias ya son evidentes. El euskera tiene cada

vez menos presencia en nuestro pueblo: el ayuntamiento difunde a menudo la información

únicamente en castellano; ejemplos de ello son la revista municipal y las redes sociales. Apenas

hay actividades culturales en euskera, y tanto el euskera como la cultura vasca, salvo las

organizadas por asociaciones, han desaparecido de nuestras fiestas.

Llevamos año y medio sin técnica de euskera y más de medio año sin técnica de igualdad, puesto

que requiere perfil de euskera, ya que el equipo de gobierno municipal no ha querido realizar

nuevas contrataciones hasta aprobar la nueva plantilla orgánica. Pues bien, ya la han aprobado,

reduciendo a la mitad los puestos de trabajo que requieren conocimiento de euskera. El alumnado

y las familias del colegio Auzalar del modelo D no pueden recibir la atención necesaria para

prevenir la exclusión social y fomentar la inclusión educativa, ya que la promotora escolar

contratada por el ayuntamiento no tiene el nivel de euskera suficiente.

La convivencia también ha empeorado: en los carnavales de este año sufrimos amenazas y

acoso por realizar los actos en castellano y euskera. Y, lamentablemente, el alcalde, en lugar de

trabajar por la convivencia, no ha hecho más que justificar y alentar esas actitudes.

Como decíamos al principio, hoy tenemos motivos para celebrar, pero también para denunciar y

reivindicar. Reivindicar que el euskera y Orkoien son inseparables; que el euskera es una parte

importante e irrenunciable de nuestra identidad compleja y diversa. Celebrar, como lo estamos

haciendo aquí y ahora, que el euskera está muy vivo: en los centros educativos, en la calle, en los

hogares y en las fiestas. Denunciar, incluso —o especialmente— en una celebración como la de

hoy, que los ataques contra el euskera van en aumento.

Ante estas tormentas, lluvias y nubes oscuras, como tantas veces hemos hecho en el Día del

Euskera, no nos quedemos en casa: pongámonos el paraguas del euskera y salgamos a la calle,

viviendo en euskera y dando vida al euskera. Demostremos que, haga el tiempo que haga, la

primavera del euskera ha llegado.

Nos gustaría terminar diciendo que la situación que vivimos en Orkoien no es un caso aislado.

Los avances logrados hasta ahora en la recuperación del euskera han sido modestos y, en

muchos casos como en nuestro pueblo, se están produciendo retrocesos. Por ello, os invitamos a

participar en la Euskaltzaleon Martxa que se celebrará el 13 de junio en Iruñea, para dar una

respuesta conjunta a esta ofensiva contra el euskera.

























Comentarios

Entradas populares de este blog

Euskararen aurkako beste eraso bat / Otra agresion contra el euskera

Eta orain Zer ? Y ahora Qué ?